De Vliegende Hollander

Muzikaal, avontuurlijk theater waarin de hypnotiserende macht van de zee doorklinkt

 

premiere 10 juni 2006, Maastricht

 

06vliegendehollander

Foto © Rikie Gorissen

De Vliegende Hollander zwerft rond op de wereldzeeën. De overmoedige Hollandse zeeman is hiertoe verdoemd nadat hij god heeft bespot. Eens in de zeven jaar mag hij het vasteland betreden om een vrouw te zoeken, die hem trouw is tot in de dood. Alleen dan wordt de banvloek verbroken.

Kapiteinsdochter Senta hunkert naar avontuur en gaat op zijn huwelijksaanzoek in. Het afscheid van de veilige thuishaven blijkt echter moeilijker dan gedacht. Wint het verlangen naar vrijheid of de angst voor het onbekende?

 

In deze meeslepende voorstelling proberen de personages te ontsnappen aan de beklemming van het alledaagse. Zij ontdekken dat de geboden vrijheid niet alleen romantisch en verleidelijk is, maar ook eenzaam en weerbarstig. Net als de zee.

 

De Vliegende Hollander is geïnspireerd op de gelijknamige opera van Richard Wagner en wordt doorweven met o.a. gedichten van Slauerhoff en Rimbaud. Accordeon-muziek neemt een belangrijke plaats in en zeemansliederen zullen klinken.

 

"'CREDITS'"

De Vliegende Hollander Marcel Faber

Senta Trudi Klever

Ariel Sofie van Moll

Stuurman Hans van Leipsig

Kapitein Léon van der Sanden

Accordeonist Roger Moreno

 

Regie/Tekstcompositie/Muziek Annechien Koerselman

Decor- en Kostuumontwerp Linda Eijssen

Lichtontwerp Jan Harm Wagner

Artistiek advies André Joosten

Zangcoach Anne Koerselman-Müller

Bewegingsadvies Lonneke van Leth

Dramaturgie Annelore Kodde

Regie-assistent Marlies Smit

Producent Het Vervolg Maastricht

 

"'SPEELDATA'"

Maastricht locatie 6 juni 2006 try-out

Maastricht locatie 7 juni 2006 try-out

Maastricht locatie 8 juni 2006 try-out

Maastricht locatie 9 juni 2006 try-out

Maastricht locatie 10 juni 2006 premiere

Maastricht locatie 13 juni 2006

Maastricht locatie 14 juni 2006

Maastricht locatie 15 juni 2006

Maastricht locatie 16 juni 2006

Maastricht locatie 17 juni 2006

Venlo locatie juni 2006

 

Gustave Dore 1

Illustratie © Gustave Dore (the rhyme of the ancient mariner)

 

Extra informatie bij de voorstelling

Geïnspireerd op de gelijknamige opera van Wagner maakt Annechien Koerselman een toneelversie van De Vliegende Hollander.

In een zeemanscafé dromen zeelieden van hun leven op zee. Hun fantasie brengt de mythe van de onheilspellende Vliegende Hollander tot leven. Deze overmoedige zeeman is gedoemd tot het eeuwig bevaren van de wereldzeeën, omdat hij God ooit heeft bespot. Eens in de zeven jaar mag hij echter het vasteland betreden om een vrouw te zoeken, die hem trouw blijft tot in de dood. Alleen dan kan deze banvloek verbroken worden. Senta hunkert naar avontuur en gaat op zijn huwelijksaanzoek in. Wederzijdse liefde ontvlamt. Het definitieve afscheid van de zee blijkt voor de Hollander moeilijker dan gedacht. Wint het verlangen naar innerlijke vrijheid of de verslindende kracht van oneindige liefde?

02vliegendehollander

Foto © Rikie Gorissen

 

De Vliegende Hollander verbeeldt een zeemanscafé van tijdelijke aard. Althans dat denken de bewoners van dit établissement. Zij fantaseren dat buiten de blauwe wanden een groots en meeslepend zeemansleven op hen ligt te wachten. Gaandeweg ontdekt de toeschouwer echter dat de zeelieden voor eeuwig in deze kroeg gevangen zitten. De mythe begint steeds opnieuw. De dood blijkt de oplossing niet.

 

Annechien Koerselman baseerde haar toneelstuk op het bekende operalibretto 'De Vliegende Hollander' van Richard Wagner. Over een mysterieuze kapitein die via een storm in contact komt met kapitein Daland, die een huwbare dochter Senta heeft. In ruil belooft de Hollander Daland edelstenen en goud. Op het vaste land is Senta in bezit van een eeuwenoud schilderij, dat De Vliegende Hollander verbeeldt en is hevig verliefd geworden op deze mythische man. Tot grote paniek van haar verloofde Erik, die niet kan verhinderen dat de vonk toch tussen Senta en Hollander overslaat. Echter voordat hun trouw voor eeuwig bezegeld kan worden, ontdekt De Vliegende Hollander het bestaan van Erik en verbreekt onmiddellijk de belofte. Senta stort zich vervolgens van de rotsen in zee om middels haar zelfmoord haar eeuwige trouw aan de Hollander te bewijzen. Daardoor verlost ze de Hollander van zijn banvloek.

 

Anders dan Wagner heeft Koerselman niet de driehoeksverhouding maar het thema van de eeuwigheid als uitgangspunt voor haar stuk genomen. Het liefdesdrama van deze Vliegende Hollander zou in feite tot in het oneindige doorgespeeld kunnen worden.

Het stuk begint met een VOORSPEL waarin de sage van de Vliegende Hollander uiteengezet wordt en Senta gewaarschuwd wordt voor de aanwezige vreemdeling.

Vervolgens start DEEL 1 (De Lokroep van de Liefde of dromen van de Hollander) waarin Ariel middels het schilderij Senta’s liefde voor de Hollander weer tot leven wekt. Na een storm weet ze ook de Hollander uit zijn mentale isolement te bevrijden. De wederzijdse liefde tussen Hollander en Senta iontvlamt maar de belofte “trouw tot in de dood” boezemt direct ook angst in. Dat wat het liefdespaar voor eeuwig bindt blijkt tegelijkertijd ook verstikkend te zijn. De Hollander “vertrekt” op het hoogtepunt van het bruiloftsfeest terug naar zee.

In DEEL 2 (De Liefde is een Gevangenis) doolt de Hollander rond. Hij vertelt van zijn poging om de Kaap te ronden waardoor hij onbekende wateren had kunnen betreden en van de vloek die hem getroffen heeft. Waar in eerste instantie de euforie over de weidsheid van de zee overheerst, slaat deze geleidelijk om in apathie. De brieven die Senta en de Hollander elkaar schrijven vinden geen gehoor. De verwijdering tussen hen neemt toe en ontaardt in gekmakende eenzaamheid. Wanneer Senta na zeven jaar vergeefs wachten besluit zelf naar zee te vertrekken wekt Ariel opnieuw een storm op, waarmee ze de Hollander terug aan land brengt.

In DEEL 3 (Maar de dood is de oplossing niet) verlangt De Vliegende Hollander na zeven eenzame jaren op zee naar niets anders dan de warmte van Senta. Hij moet er alles aan doen om haar van zijn liefde te overtuigen. Senta smelt opnieuw, maar wanneer zij besluit vanaf heden getweeën de wereldzeeën te bevaren slaat de Hollander de angst opnieuw om het hart. Hij kan en wil niet kiezen tussen de liefde en de zee. Senta kiest voor haar eigen vrijheid en besluit daartoe alleen de dood tegemoet te varen. Maar… haar dood blijkt nog steeds de oplossing niet voor hun eeuwige tweespalt in de liefde. Het stuk begint weer opnieuw.

 

Gustave Dore 2

Illustratie © Gustave Dore the rhyme of the ancient mariner

 

De Vliegende Hollander als odyssee van de liefde. Zo kun je de toneelversie van Annechien Koerselman samenvatten. Steeds opnieuw lopen de personages zich vast in dezelfde rondgang. Steeds opnieuw pogen ze zich te bevrijden. Hetzij via alcohol, hetzij via grootse verhalen over de gevaarlijke zee, hetzij via het verlangen naar oneindige liefde. Op die manier wordt er door iedereen een cyclische poging gedaan om het aardse bestaan tot mythische proporties te verheffen.

Senta en de Vliegende Hollander vinden elkaar in hun identieke verlangen naar een allesverterende liefde, die even gevaarlijk als aantrekkelijk is als de zee.

In haar tekstcompositie heeft Annechien Koerselman gebruik gemaakt van citaten uit het libretto van de gelijknamige opera van R. Wagner, Moby Dick van H. Melville, The Rhyme of the Ancient Mariner van S.T. Coleridge, Odyssee – Homeros, Op hoop van zegen van H. Heijermans en De Storm, Romeo en Julia en Othello van W. Shakespeare. Daarnaast heeft ze eigen materiaal toegevoegd.

naar boven




© 2009 design by ECDsign