Recensies
De Stentor, Jeroen Pol, 09 september 2024
Vochtige ogen bij het slotapplaus: oud-medewerkers zien hun Zwitsal weer tot leven komen.
Het samenzijn, het familiegevoel van destijds, kwam bij veel oud-medewerkers weer boven. Sommigen kregen natte ogen en pinkten een traantje weg. Juist op de details was een aantal zaken zeer herkenbaar. Neem de snelle looppas waarmee na het klinken van een toeter de kantine werd opgezocht. De activiteiten van de personeelsvereniging. Of die keren dat er een nep-muis werd meegenomen om de dames van de inpakafdeling schrik aan te jagen.
Met beperkte middelen hebben [ze] herkenbare decors neergezet. De inpaktafels. Het kantoor boven. De buizen voor de afzuiging. En er staan top-acteurs op de planken. Heel goed gedaan.
De Theaterkrant, Iris Spanbroek, 08 september 2024
Het is een verhaal dat de daadwerkelijke zorgen en problemen van het Zwitsal-familiebedrijf weerspiegelt en tegelijkertijd fictief genoeg is dat menig bedrijf of organisatie erin te herkennen valt. In alles, van de vele gele flessen tot aan de lokale spelers, is de affectie en het enthousiasme voor deze productie te voelen.
Voorpubliciteit
Orpheus Magazine, Sandra van Maanen, 07 juli 2024
Zalf & Papaver is een verhaal met een directe link met Apeldoorn en haar inwoners. Zwitsal heeft veel voor mensen hier betekend. Ook kiezen we opnieuw voor samenwerking tussen professionele acteurs en mensen uit Apeldoorn. Zo krijgt de stad en haar inwoners een podium. Dit stuk gaat hierin nog een stap verder dan twee vorige producties omdat het draait om fabriekswerk, het familie-achtige gevoel dat hier heerste. Het gaat dus ook over bezorgdheid van medewerkers, over confrontaties wanneer overnames of fusies dreigden en over dingen die zouden veranderen waardoor de familie uiteen zou vallen. Alle onzekerheden die dat oplevert zullen veel mensen herkennen.
De titel zegt het: bij Zwitsal werd naast zeep en zalf ook iets anders geproduceerd. Geneesmiddelen waaronder verdovende middelen als morfine en codeïne. De grondstof voor al die middelen is papaver. Neem je er teveel van, dan werkt het verslavend en kom je in een roes, in een droomwereld zo je wilt. Bij zo’n gegeven slaat mijn fantasie op hol. Hoe was om hier in het geheim aan mee te werken? Waar droomden medewerkers van tijdens hun werk op de chemische afdeling bij het bereiden van de zoveelste doos opiaten? Wat wisten zij over de teelt van papaver, over het leven in het Midden Oosten? Dachten ze wel eens aan de mensen daar, collega’s op afstand die bij de teelt betrokken waren? En realiseerden zij zich dat die arm bleven terwijl hier dik geld werd verdiend? Zalf & Papaver is het verhaal over twee totaal verschillende werelden die meer met elkaar te maken hadden dan we dachten. Feitelijk is er niets veranderd, het gaat er nu nog precies zo aan toe. Papaver is en blijft een ingrediënt om op weg te dromen.
Het verhaal gaat ook over elke dag gecontroleerd worden om te voorkomen dat je iets meeneemt. We spraken met Bé en Henry over de druk die dat opleverde maar ook over de spanning die ze voelden omdat alles steeds goedkoper en efficiënter moest. De kans om overgenomen te worden groeide. Net als de angst dat daarmee alles ging veranderen wat een eind aan het familiegevoel zou betekenen. Met al die waarheden ga ik aan de haal.
Zalf & Papaver is muziektheater, een theatraal sprookje in de sfeer van 1000-en-een-nacht. Je krijgt de kans even weg te dromen, net als medewerkers van de fabriek destijds deden. Het is een soort parabel, een vertelling waardoor je met een beetje afstand naar je eigen leven kijkt. En daar misschien een les uit trekt? Dat vermogen zijn we een beetje kwijtgeraakt in het westen, dat is jammer vind ik.
Omroep Gelderland, Marjolein Deurloo, 10 september 2024
Het was een vrouwenteam, gescheiden van de mannen die achter in de fabriek werkten. Daar, achter gesloten deuren, werd opium verwerkt. Joyce en haar collega’s hadden geen idee. “We zagen de mannen wel lopen, maar verder niets.”
Als dit verhaal niet verteld wordt, dan verdwijnt het. Terwijl het heel belangrijk is”, zegt Koerselman. “De Zwitsalfabriek was het hart van werkend Apeldoorn, iets om trots op te zijn. Ook de geschiedenis met de papaver.
Van papaver werden pijnstillers zoals morfine en codeïne gemaakt. Volgens Koerselman verdiende Cor Jansen, de oprichter van Zwitsal, daar veel geld mee: “Ik denk dat hij sterk was in marketing. Hij besefte ongetwijfeld dat babyshampoo beter in de markt lag dan morfine en codeïne, waarmee hij het meeste verdiende. Zwitsal was meer een bijzaak.
Stentor, Johannes Rutgers, 10 augustus 2024
AD, Chantal Zwaag, 20 juni 2024
AD, Johannes Rutgers, 12 november 2023
Orpheus, 12 december 2023
